ایران، مدیر خوب میخواهد
اختلافات زناشویی و بگومگو، بخشی از زندگی است و برای حفظ سلامتی رابطهتان، باید شیوه گفتوگو و مذاکره را بدانید و در مسیر توسعه فردی حرکت کنید. بهجای جلوگیری از بروز تعارض و تنش، یاد بگیرید چگونه نظرتان را بیان کرده و بدون صدمه زدن یا بیاحترامی بهطرف مقابلتان، روی موضع خود پافشاری و ایستادگی کنید. ایران مدیر در این مقاله روشهای مشاجره سالم برای زوجها را بررسی میکند.
1. احساساتتان را در اختلافات زناشویی کنترل کنید
اختلافات زناشویی میتواند تجربة اعصابخُردکنی باشد و شما را واقعاً عصبی و مضطرب کند. در این صورت ممکن است مسئله جدیتر شده و خیلی زود از کنترل خارج شود. به همین دلیل کنترل احساسات نهتنها بسیار مهم است، بلکه میتواند رابطهتان را نجات دهد. در اینجا چندنکته برای کاهش دادن اضطراب و هیجان و حفظ تعادل در تعارض، بیان میشود:
- همیشه بکوشید پیش از اینکه هر مشکلی به مسئلهای جدی و مهم تبدیل شود، درباره آن باهم صحبت کنید؛
- هیچگاه صدایتان را بالا نبرید. وقتی فریاد میزنید، طرف مقابلتان هم ترغیب میشود مانند شما رفتار کند و پیش از اینکه بفهمید، وارد مسابقه جیغوداد و فریاد میشوید. وقتی مسابقه شروع میشود، متوقف کردنش سخت است. اگر همسرتان فریاد میزند، با آرامش به او پاسخ دهید؛
- اگر اوضاع از کنترلتان خارج شد، پیشنهاد کنید صحبت را برای مدت کوتاهی متوقف کنید تا آرامش خود را دوباره به دست آورید. نفس عمیق بکشید تا بتوانید به صحبت کردن ادامه دهید.
2. همسرتان را درمانده نکنید
هرگونه اختلافات زناشویی و مشاجره با همسرتان باید سازنده باشد: هدفتان حل مسئله موردنظر است نهفقط خالی کردن عصبانیتتان و بدتر کردن اوضاع. برای حل مثبت مشکلات و مسائل، باید حرفهای هر دو طرف شنیدهشده و هر دو طرف درک شوند. متأسفانه معمولاً فرض میکنیم که میدانیم همسر یا شریکمان چه چیزی میخواهد بگوید و این سبب میشود موضع آنها ضعیف شود؛ ازاینرو تصور میکنیم گوش دادن به حرفهای آنها، تلفکرده وقت است، ولی این رویکرد ما را بهجایی نمیرساند. اجازه دهید همسرتان احساساتش را بیان کند. با این کار تنش از بین رفته و شانس موفقیت در حل تعارض افزایش مییابد.
3. به همدیگر احترام بگذارید
راحت بودن با همسر کار سادهای است که گاهی به کمترْ احترام به او و ایجادِ این انتظار که باید بعضی چیزها را نادیده بگیرد، تعبیر میشود. این موضوع بهویژه زمانی صدق میکند که احساسات اوج میگیرد و هیچیک از طرفین در موضع مناسب برای حل تعارض قرار ندارند. در اختلافات زناشویی فریاد نزنید، ناسزا نگویید و هیچ رفتار زنندة دیگری انجام ندهید.
4. از تعارض و تنش نترسید
ممکن است فردی تصور کند اگر از بروز تعارض و تنش جلوگیری کند، رابطهشان پایدارتر میشود، ولی متأسفانه شرایط همیشه اینگونه نیست و اغلب هرچه بیشتر از حرف زدن درباره مسئلهای خودداری میکنیم که آزارمان میدهد، احتمال اینکه روزی منفجر شویم، بیشتر است. روبهرو شدن با مسئله از همان ابتدا و پیش از اینکه به مشکلات جدیتری تبدیل شود، بسیار مؤثرتر است و پیامدهای کمتری نسبت به زمانی دارد که برای مدت طولانی آنها را نادیده بگیریم.
5. گذشتهها را به رُخ نکشید
به رخ کشیدن اشتباهات گذشته در طول اختلافات زناشویی سبب میشود همسرتان احساس بدبختی کرده و از شما دلخور و عصبانی شود. انگار مسئله فعلی کافی نبوده که بازهم از گذشته حرف میزنید تا آنها را کاملاً فلج کنید و باعث شوید احساس بیارزش بودن کنند؛ درست مثلاینکه وقتی میتوانید از تفنگ سادهای شلیک کنید، از توپ شلیک کنید.
6. فقط روی مسئله کنونی تمرکز کنید
این نکته شبیه نکته پیشین است. در یکزمان تنها به یک مسئله حمله کنید و اگر واقعاً میخواهید مسئله را با موفقیت حل کنید، به اشتباهات گذشته اشاره نکنید. اگر دائم گذشته یا مشکلات دیگر را به رخ بکشید، شانس اینکه بحث و مشاجره هرگز حل نشود، بیشتر میشود. در این صورت، مسئلهتان با لایههایی از مشکلات گذشته و حال پوشیده میشود که به همین دلیل حلنشده باقیماندهاند.
7. مسئله را تعمیم ندهید
از کلمات همهیاهیچ مثل «همیشه» یا «هرگز» استفاده نکنید. این استراتژی به دلایل زیر، ثمر و فایدهای ندارد:
ـ از ارزش و اهمیت فرد مقابل میکاهد و او احساس بیارزشی میکند؛
ـ همیشه و هرگز، کلی هستند و مسائل غیر مرتبط دیگر را نیز در برمیگیرند. با این کار، دیگر روی موضوع تمرکز نداریم و بدون اینکه راهحلی پیدا کنیم، دور باطل میزنیم.
8. از کوره درنروید
پیشتر گفتیم که در اختلافات زناشویی منتظر نمانید تا اوضاع از کنترل خارج شود. همیشه تلاش کنید پیش از اینکه مسئله به مشکلی جدی تبدیل شود، با آرامش آن را حل کنید. از پیش فکر کنید چه چیزی را چگونه میخواهید بگویید. با این کار احتمال اینکه کمتر احساساتی شده و از همسرتان سخت انتقاد کنید، کمتر میشود.
9. بکوشید همسرتان را درک کنید
حتی اگر همسرتان اشتباه بزرگی مرتکب شده است، بازهم میخواهد به حرفهایش گوشداده و او را درک کنید. اگر احساس کند تمایلی برای شنیدن حرفهایش ندارید، ممکن است برندة مشاجره باشید، ولی در بلندمدت رابطهتان از بین میرود. آرامش خود را حفظ کنید و مدتی را صرف شنیدن حرفهای همسرتان کرده یا دستکم به او نشان دهید که میکوشید درکش کنید.
10. در اختلافات زناشویی انتقاد نکنید
ممکن است انتقاد نکردن از همسرتان کار دشواری باشد؛ بهویژه وقتی مطمئنید اشتباه کرده است؛ بااینحال، انتقاد از همسرتان باعث میشود تنش بیشتر شده و تعارض حل نشود. همیشه روی مسئله موردنظر و کاری که باید انجام شود و حرفهایی که باید زده شود تمرکز کنید تا مسئله حل شود.
11. در مورد نیازها و احساسات خود صادق باشید
همسرتان نمیتواند ذهن شما را بخواند و تنها میخواهد حرفهایش شنیدهشده و درک شود. باید بتوانید در مورد نیازها و احساساتتان صحبت کنید. اگر طرفین این کار را نکنند، در رابطه احساس کامیابی نکرده و همیشه چیزی در دلشان میماند که اذیتشان میکند. بیان احساسات و نیازها سبب میشود همسرتان شما را بهتر درک کرده و احساس همدلی و وابستگی بیشتری با شما داشته باشد. اینکه چگونه احساسات خود را بیان میکنید، بسیار مهم است.
دکتر سوزان هیتلر روانشناس بالینی و نویسنده کتاب، در مورداستفاده از عبارتهایی مثل «باعث میشوی احساس کنم…» هشدار میدهد که میتواند به تهمت و اتهام تعبیر شود. او در یادداشتش در سایت روانشناسی امروز پیشنهاد کرده است جملهتان را با «احساس میکنم» آغاز کنید.
12. سرزنش نکنید
سرزنش کردن در اختلافات زناشویی نهتنها سبب میشود عزت نفس همسرتان ضعیف شود و مشاجره را کِش دهد، بلکه صمیمیت را کمتر میکند. مهم نیست همسرتان چقدر دوستتان دارد، احساس صمیمیت و نزدیکی کردن باکسی که انگشت سرزنشش رو به شماست، کار دشواری است.
13. از طلاق یا جدایی حرفی نزنید
تهدید به طلاق یا جدایی در طول اختلافات زناشویی همیشه به رابطهتان صدمه میزند چون:
- طلاق یا جدایی یعنی رها کردن طرف مقابل برای همیشه و وقتی خیلی ساده از آن حرف میزنید، وی احساس ناامنی میکند؛
- حتی اگر در لحظه عصبانیت حرف از طلاق و جدایی زده باشید، طرف مقابل ممکن است آن را جدی بگیرد و چون فکر میکند شما هم مایل به جدایی هستید، کمکم به آن فکر میکند.
14. مسئله را حلنشده رها نکنید
وقتی مسئلهای را حلنشده رها میکنید انگار آتش روشنی را رها میکنید. احساسات حلنشده معمولاً خودشان خوب نمیشوند و ممکن است به مشکل جدیتری تبدیل شوند که مدیریت آن دشوارتر است.
15. به دنبال کسب امتیاز نباشید
بسیاری از ما نوعی رگة مسابقه و رقابت داریم که به ما کمک میکند در شغل یا تفریحاتمان موفقتر شویم، ولی همسرتان تنها کسی است هیچوقت نباید با او رقابت کنید. رقابت با همسرتان کار بسیار ناسالم و مخربی برای رابطه است. حسابوکتاب نکنید که هرکس چهکار کرده، چند بار انجام داده و هزینه کارش چقدر بوده است. به همین صورت، کاری نکنید که همسرتان حس کند بازنده است؛ حتی اگر حق را به شما میدهد. بهجای این کار، روی حل تعارض و رابطة صمیمیتر تمرکز کنید.
16. از بچهها بهعنوان اهرم فشار استفاده نکنید
شما و همسرتان بزرگسال هستید و اگرچه زندگیتان کامل و بینقص نیست ولی دستکم مقداری روی آن کنترل دارید. اگر در جنگ میان شما و همسرتان قربانیانی وجود داشته باشند، بیشک فرزندانتان هستند. بچهها بزرگترین دلیلی هستند که میگویند باید راهی برای همزیستی صلحآمیز پیدا کنید.
17. هرگز جلوی بچهها مشاجره نکنید
اختلافات زناشویی را به میان فرزندان نکشید. یکی از مخربترین کارهایی که ممکن است برای بچهها انجام دهید، مشاجره جلوی آنهاست. بچهها احساس میکنند کنترل پایینی روی محیطشان دارند و وقتی پدر و مادرشان دعوا میکنند، بهسادگی مضطرب و مستأصل میشوند. درست مثلاینکه دنیایشان ویرانشده است؛ علاوه، باور میکنند مسئول اصلی مشاجرهها والدینشان هستند و این ممکن است چرخة خودسرزنشگری ناسالمی را در آنها ایجاد کند. بر اساس این مطالعه، بچههایی که اغلب شاهد دعوای پدر و مادرشان هستند، ممکن است بهراحتی با جامعه هماهنگ نشده و مشکلاتی در دوستیابی داشته باشند.
18. زبان تحقیرآمیز به کار نبرید
درست مثل فریادزدن، ناسزاگویی و زبان تحقیرآمیز سبب بدترشدنِ اوضاع میشود، زیرا ممکن است طرف دیگر هم ترغیب شود مثل شما رفتار کند و دیگر اینکه، حتی اگر موضوع درنهایت حلوفصل شود، ممکن است دشنامهایی که به همسرتان دادهاید در ذهنش بماند و او را آزار دهد و رابطهتان را دچار مشکل کند.
19. مصالحه کنید
تمامی رابطهها متکی بر مصالحه و سازش هستند؛ البته نباید در مورد خط قرمزها و مرزهای خود مصالحه کنید اما پیدا کردن مرز مناسب برای قدمزدن کنار هم هدف اصلی است. انعطافپذیر باشید، به نیازهای همسرتان گوش دهید و نیازهای خود را ابراز کنید. بکوشید تا راهحلی پیدا کنید که هردوی شما را راضی کند.
20. هرگز عقبنشینی نکنید
اگرچه عقبنشینی و بیمیلی به گفتوگو درباره مسائل، بهاندازه فریاد زدن و ناسزاگویی، تهاجمی و مخرب نیست، اما میتواند به رابطهتان آسیب جدی وارد کند؛ بااینحال، گاهی افراد عقبنشینی میکنند چون بهشدت درگیر احساسات شده یا مطمئن نیستند که میتوانند منطقی رفتار کرده و خود را کنترل کنند. اگر اینچنین بودید از همسرتان بخواهید اندکی صبر کند تا شما بتوانید درزمانی که حالتان بهتر شده است، صحبت کنید.
21. دچار تسلسل و دور باطل نشوید
اختلافات زناشویی چرخهای، از مشاجرههای نوع «همیشه» و «هرگز» هستند که حلنشده باقی میمانند، چون یکی از طرفین معتقد است دیگری مثلاً همیشه شلخته است یا همیشه دیر میکند. اینکه مشکل را بارها و بارها بیان کنید بیفایده است مگر اینکه باور داشته باشید میتوانید اوضاع را تغییر دهید؛ پس آیا فقط باید رفتار بدِ همسرتان را تحملکنید؟ خُب این مسئله به شما بستگی دارد. میتوانید در مورد آنچه اذیتتان میکند حرف بزنید، ولی کوتاه و متمرکز روی موضوع صحبت کنید. باقی کار دیگر با همسرتان است.
22. وقتی خسته هستید وارد دعوا نشوید
کمبود خواب و خستگی میتواند بر کنترل خویش اثر بگذارد. اگر وقتی خستهاید، دعوا کنید ممکن است کارهایی بکنید یا حرفهایی بزنید که بهطور عادی نمیزنید. همین موضوع درباره دعوا در زمان گرسنگی هم صدق میکند. وقتی گرسنه هستیم، بیشتر احساس عصبانیت و دلخوری نسبت به همسرمان داریم.
23. از حدس زدن و ذهنخوانی بپرهیزید
بیشتر وقتها تصور میکنیم میدانیم همسرمان چه میخواهد بگوید اما گاهی آنچه همسرمان میگوید، حسابی غافلگیرمان میکند. فکر نکنید میتوانید ذهن او را بخوانید و با اشتیاق به حرفهایش گوش دهید.
24. حرف بزنید و گوش کنید
بسیار مهم است که گفتوگوی متعادل خوبی داشته باشید یعنی شما و همسرتان، هریک حدود پنجاهدرصد زمان صحبت کنید.
25. اجازه ندهید دیگران وارد مشاجره شما شوند
نگذارید دیگران در مشاجرههای شما دخالت کنند. اگر میترسید اعضای خانواده یا دوستانتان بدون اجازة شما درباره مشکلات زناشوییتان دخالت کنند، با آنها در مورد مسائلتان صحبت نکنید.
26. از قدرت فیزیکی استفاده نکنید
لازم به گفتن نیست: خشونت به خرج ندهید.
27. از قبل برنامهریزی کنید
برنامهریزی، کلید موفقیت است و در مورد گفتوگو و مذاکره با همسرتان نیز کاملاً صدق میکند. اگر احساس میکنید مشکلی وجود دارد، برای حرفها و شیوة بیانکردنشان، برنامهریزی کنید. با این کار، دیگر حرفهای آسیبزننده نمیزنید و مطمئن میشوید کاملاً احساسات و نیازهایتان را بیان میکنید.
28. بهجای برحق بودن، شادباشید
بیشتر وقتها افراد در تله مشکلاتشان گیر میکنند و تنها به خاطر برندهشدن در مشاجره یا مُحقبودن، روزهای خوبی را که باهم داشتند، فراموش میکنند. هدف واقعی، یافتن راهحل موفق و صمیمیترشدن نسبت به گذشته است. پیدا کردن اینکه حق با کیست و چه کسی اشتباه میکند، هدف نیست.
29. برای کم کردن تنش، با همسرتان شوخی کنید
شوخی کردن روش خوبی برای کم کردن تنش است و به هردوی شما کمک میکند مسائل را کمتر جدی بگیرید. البته همة افراد واکنش خوبی به شوخی نشان نمیدهند. اگر همسرتان یکی از این آدمهاست، تلاش برای خنداندن او ممکن است اوضاع را بدتر کند.
30. از مشاور حرفهای کمک بگیرید
لازم نیست منتظر بمانید اوضاع از کنترل خارج شود و بعد از روانشناسی حرفهای کمک بگیرید. ارتباط با مشاور خبره میتواند به شما کمک کند مسائل را از زاویه تازهای ببینید و حتی میتوانید از شر احساسات منفیتان خلاص شوید؛ بیآنکه رابطهتان به خطر بیافتد. حتی اگر همسرتان اشتباه میکند و حق با شماست، بازهم میتوانید از مشاوره بهره ببرید، ولی فقط درصورتیکه همسرتان هم بخواهد میتوانید از مشاورة حرفهای استفاده کنید.
سخن آخر
رواندرمانی، روش خوب دیگری برای حل اختلافات زناشویی است. رفتاردرمانیِ شناختی زمانی مؤثر است که با مشکلات رابطه (و هر مشکلات دیگری) سروکار داریم. رفتاردرمانی شناختی یا سیبیتی رویکردی مبتنی بر علم است که به شما یاد میدهد الگوهای فکریتان را تغییر دهید تا احساسات و رفتارتان نیز تغییر یابند.
بر اساس سیبیتی، احساسات ما بیشتر از افکارمان ناشی میشوند؛ ازاینرو اگر افکارمان را اصلاح کنیم میتوانیم تمامی حوزههای دیگر ازجمله احساسات، رفتار، ارتباطات و روابط خود را بهتر کنیم. آیا شما در زندگی شخصیتان به این موارد توجه داشتهاید؟ لطفاً تجربههایتان را با کاربران ایران مدیر به اشتراک بگذارید.
منبع:
Psychologia
